Connect with us

Aktualitet

Rrit ndjesitë, emocionale, cili është “super ushqimi” më i mirë për trurin sipas shkencëtarëve

Published

on

Kur bëhet fjalë për trurin tuaj, shkencëtarët kanë zbuluar se nuk ka super ushqim më të mirë se një libër.

Gjetjet e fundit sugjerojnë se fëmijët nën moshën gjashtë vjeç që lexojnë libra me prindërit e tyre disa herë në javë, tregojnë aftësi më të forta të shkrim-leximit katër vjet më vonë, kanë rezultate më të mira në testet e inteligjencës dhe gjejnë punë më të mira se ata që nuk lexojnë.

Por studimet e fundit sugjerojnë se leximi mund të jetë po aq i rëndësishëm në moshën madhore. Kur praktikohet gjatë gjithë jetës, aftësitë e leximit dhe të përvetësimit të gjuhës mund të mbështesin funksionimin e shëndetshëm të trurit në mënyra të ndryshme. E thënë thjesht: fuqia e fjalëve rrit fuqinë e trurit.

Për të kuptuar pse dhe çfarë mund të bëjë secili prej nesh për të përfituar sa më shumë nga fjalët tona, filloni duke bërë të njëjtën pyetje që bëri ekipi i Yale:

“Çfarë ka të veçantë leximi i librave që rrit fuqinë e trurit tonë?” Kapitujt e librit inkurajojnë të thelloheni duke lexuar”. Kur krijoni një lidhje, kështu bën edhe truri juaj, duke krijuar fjalë për fjalë shtigje të reja midis zonave në të katër lobet dhe në të dy hemisferat.

Me kalimin e kohës, këto rrjete nervore mund të nxisin të menduarit më të shpejtë dhe mund të ofrojnë mbrojtje më të madhe kundër efekteve më të këqija të rënies njohëse.

Një tjetër avantazh i leximit të librave është se treguar se rrit ndjeshmërinë dhe inteligjencën emocionale. Një studim i vitit 2013 zbuloi se pjesëmarrësit që lexuan vetëm pjesën e parë ose kapitullin e tregimit treguan një rritje të dukshme të ndjeshmërisë një javë më vonë, ndërsa lexuesit e lajmeve treguan një rënie.

Këto zbulime mund të duken të parëndësishme, por nuk janë – zhvillimi i mjeteve sociale si empatia dhe inteligjenca emocionale mund të çojë në ndërveprim më të fortë (dhe më pozitiv) njerëzor, i cili ul nivelet e stresit – gjë që është treguar se ju ndihmon të jetoni më gjatë dhe më shëndetshëm.

Kjo nuk do të thotë se revistat, gazetat dhe artikujt në internet nuk janë të dobishëm! Leximi i çdo gjëje që ju mbush mendjen dhe ju ekspozon ndaj fjalëve, shprehjeve dhe fakteve të reja, padyshim që sjell përfitime mendore.

Hulumtimet e reja tregojnë se një fjalor i madh mund të çojë në një mendje më elastike – dhe një lëndë djegëse më të plotë për atë që shkencëtarët e quajnë rezervë njohëse. Një mënyrë për të menduar për atë rezervë është aftësia e trurit tuaj për t’u përshtatur me dëmtimet.

Ashtu si qelizat tuaja të gjakut do të mpiksen për të shëruar një prerje në gjurin tuaj, ashtu edhe rezerva njohëse ndihmon qelizat e trurit të gjejnë rrugë të reja mendore rreth zonave të dëmtuara nga goditjet në tru, demenca dhe forma të tjera të prishjes.

Si krijohet rezerva njohëse? Ky është një lajm i mirë për adhuruesit e leximit dhe fjalëve. Fjalori është mjaft rezistues ndaj plakjes dhe pasuria, sipas studiuesve në Universitetin spanjoll të Santiago de Compostela, mund të vonojë ndjeshëm shfaqjen e rënies mendore.

Kur ekipi hulumtues analizoi rezultatet e testit të fjalorit të më shumë se 300 vullnetarëve të moshës mbi 50-vjeç, ata zbuluan se pjesëmarrësit me rezultatet më të ulëta ishin tre deri në katër herë më të rrezikuar nga rënie njohëse sesa pjesëmarrësit me rezultatet më të larta.

Mësimi i fjalëve të huaja ofron gjithashtu lëndë ushqyese të rëndësishme njohëse. Në fakt, hulumtimi tregon se të mësuarit e diçka të re, për shembull, si të luani një instrument ose të flisni një gjuhë tjetër, është një nga gjërat më të mira që mund të bëni për trurin tuaj në çdo kohë.

Një studim neurologjik i vitit 2013 zbuloi se pacientët që flisnin dy ose më shumë gjuhë zhvilluan demencë mesatarisht 4.5 vjet më vonë se ata një-gjuhësh. Dhe ndërsa një tru që mëson një gjuhë të dytë më herët në jetë ka të ngjarë të shohë më shumë përfitime sesa një student që mëson më vonë në jetë.

“Ekzistenca e themeleve të këtyre lidhjeve gjuhësore mund të vonojë demencën,” tha Thomas Bak i Universitetit të Edinburgut.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

“Për çfarë e do drejtoresha e QSUT krevatin dopio në zyrë?”, Berisha thirrje qytetareve nga Kuvendi: më 7 korrik në protestë, të ndalim revanshin e vjedhjeve!

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha ka reaguar ashpër ndaj qeverisë nga foltorja e Kuvendit. Ai nuk i kurseu ironitë në drejtim të një lajmi që qarkulloi në media se Albana Fico, drejtoresha e Përgjithshme e Qendrës Spitalore “Nënë Tereza” kërkoi krevat dopio për zyrën e saj.

Mes të tjerash Berisha iu bëri thirrje qytetarëve që të marrin pjesë në protestën e 7 korrikut.

“Përdorni firmat tuaja. Vjen dekreti këtu. Po s’vjen dekreti për atë që s’kanë me se të blejnë qumështin, për fermerin, që po falimenton. Se ke qene dhe e Bujqësisë (I drejtohet Ikonomi). E a di se lopët, dhitë, kërerët, janë më pak sot, 7 e 700 mijë krerë. Sipas statistikës. Rri tani mos i dil zot. Ai po ju përpin dhe ju me vjedhjet e tij. Mos i dilni zot atij. Gadafi, Gadaf mbetet, se përmirësonte dot imazhin. Si mund të sillni një dekret të tillë?! Ju bëj thirrje qytetarëve shqiptarë, të gjitëh në protestë. Ti ndalim revanshin e vjedhjeve të këtij grupi që s’ka as moral që vjedh në çdo stinë, në çdo kohë, në erërrirë dhe dritë. S’ka të ndalur! Si ka mundësi që të bini dekretin këtu? E morët vesh drejtoreshën e përgjithshme të Spitalit, gjysmë kunatë e ministrit të Rendit, që na porosit miliona euro për zyrën dhe shtrat dopio. Dhomë gjumi është zyra? Ca është kjo që bëni? Si ka mundësi? A vini nga zona bujqësore të vendit? A e kuptoni se ça po bëhet me fermerët shqiptarë sot? Po i shkatërroni fermerët me pikat e grumbullimit. Ky Gentjan Sharra aty, ka deklaruar këtu se Sali Berisaha ka tokë në Tiranë, Dhërmi, në Lalz. Tani informoj shqiptarët se ai do ketë 6 padi, 3 civile dhe 3 penale. Shume shpejt do të dalë dhe ai në kërkim si Gentjan Sharra i tij.”, tha Berisha.

Continue Reading

Aktualitet

Operacion masiv në Shkodër, 150 të shoqëruar për mashtrimet në call center

Published

on

By

Një operacion i madh po zhvillohet aktualisht në Shkodër nga forcat e policisë kundër mashtrimeve të bëra në call center të ndryshëm.

Sipas burimeve të Fax News, deri më tani bëhet me dije se janë shoqëruar 150 persona si përgjegjës për mashtrimet me “Forex”.

Janë gjetur bazat ku zhvillohej puna dhe janë sekuestruar pajisjet e përdorura me qëllim mashtrimin e shtetasve të huaj. Më tej priten edhe disa arrestime.

Continue Reading

Aktualitet

Një veteriner tregon se çfarë bën çdo kafshë në minutat e fundit të jetës

Published

on

By

Një nga momentet më të trishta që përjeton kushdo që ka një kafshë shtëpiake është ai i ndarjes. Në mënyrë të pashmangshme, edhe pse është e vështirë për t`u pranuar, përgjithësisht miku ynë me katër këmbë jeton më pak se ne. Kështu që, ndërsa ne e shoqërojmë gjatë gjithë jetës së tij, ai mbetet me ne vetëm për një periudhë shumë të shkurtër, e cila në mënyrë të pashmangshme lë gjumë, boshllëk dhe një dhimbje të patregueshme në momentin e lamtumirës.

Shumë kafshë, në fakt, që vuajnë nga sëmundje të pashërueshme ose që kanë arritur në fazat terminale të disa patologjive për të cilat terapitë janë joefektive, duhet t’i nënshtrohen eutanazisë, e cila edhe pse është gjëja më e vështirë për njerëzit që e marrin këtë vendim, është në fakt i duhuri për mikun 4-putrosh që po vuan.

Të bëhesh egoist dhe të mos dëshirosh të heqësh dorë nga qeni ose macja, nuk është diçka e mirë.

Akoma më egoiste është të mos qëndrosh në të njëjtën dhomë me të në momentet e fundit. E dini se çfarë bën një kafshë në momentet e fundit? Kërkon me sy për të zotin.

Ta mendosh që 90% e atyre që zgjedhin eutanazinë për kafshën e tyre, nuk qëndrojnë në një dhomë me ta, sepse nuk durojnë dot.

“Teksa bëhet ai injeksion, në momentet e fundit kafshët shikojnë përreth të dëshpëruara, duke kërkuar të zotët e tyre. Kjo ma thyen zemrën”, thotë një veteriner.

Pra, akti i vërtetë i dashurisë, sado i vështirë të jetë, është të qëndrosh me ta deri në fund. Në fund të fundit është një sakrificë që ata e meritojnë, për gjithë dashurinë e sinqertë, besnikërinë, shoqërinë dhe butësinë që na kanë dhënë në vitet tona së bashku.

Një tjetër veteriner, i cili publikoi një postim në Facebook për t’i bërë pronarët të kuptojnë se dëshira e vërtetë e kafshëve të tyre, para se të vdesin, është të shohin se kush i ka shoqëruar gjatë gjithë jetës së tyre, e përforcon këtë mendim.

“Ju keni qenë qendra e jetës së tyre për një kohë të gjatë. Ju jeni familja e tyre. Është e vështirë, është shkatërruese për ju, por ju lutem mos i lini vetëm. Mos i lini të ikin nga kjo botë, në një dhomë plot me të huaj, në një vend që nuk u pëlqen. Ajo që shumica e njerëzve nuk e dinë është se ata të kërkojnë me sy kur ti largohesh! Ata kërkojnë në çdo fytyrë të njerëzve në dhomë për fytyrën e njerëzve që duan. Ata nuk e kuptojnë pse e lanë tani që është sëmurë. Mos u trego frikacak vetëm sepse mendoni se kjo të dhemb shumë. Mendo pak si ndihet miku yt i braktisur”, shkruan veterineri.

Continue Reading

LAJMI FUNDIT

Copyright © 2021 EE Times TV

error: Content is protected !!